| |
|
Duur 9:00 |
Jacob de Haan |
Graad 3 |
|
DEMO 1: 
DEMO 2:
DEMO 3:
DEMO 4 :
|
| |
|
De geschiedenis van Grafenrheinfeld (Beieren, Duitsland) in de twintigste eeuw vormt het thema van dit werk. Deze plaats wordt nu voornamelijk geassocieerd met zijn kerncentrale. Het Duitse woord hiervoor is Kraftwerk, dat je kunt onderverdelen in de woorden Kraft (kracht) en Werk (werk). In deze compositie is het dan ook een metafoor voor het ‘werk’ dat door ‘kracht’ wordt gerealiseerd, in negatieve zin (oorlog) en in positieve zin (wederopbouw). Kracht speelt ook in muzikaal opzicht een belangrijke rol in dit werk, geplaatst tegenover kwetsbaarheid: het verlies en de onzekerheid over de verloren identiteit.
Grafenrheinfeld ligt in het oude Frankenland. Jacob de Haan componeerde een melodie gebaseerd op de tekst van het in die streek bekende Lied der Franken, dat een belangrijk thema vormt in dit werk.
De inleiding verklankt de periode van voor de Tweede Wereldoorlog: een tijd waarin kracht het begint te winnen van het gevoel voor menselijkheid. Dit gedeelte wordt afgesloten met krachtige klanken en flarden van het nostalgische thema van het Lied der Franken, waarvan de tekst afkomstig is uit de romantiek. Vervolgens komt een krijgshaftig ritmisch motief naar voren – de oorlog verbeeldend – afgewisseld door melodische en harmonische klanken die verwijzen naar het onbezorgde verleden. Na het aanzwellende geluid van een bomalarm is de dramatische climax de bommennacht aan het einde van de oorlog, waarbij een groot deel van Grafenrheinfeld wordt vernietigd. Daarop volgt het korte en hevige Allegro con Fuoco, dat verwijst naar de brandende gebouwen, de wanhoop en de angst. Aansluitend volgt het Largo, dat enerzijds verdriet, pijn en rouw uitdrukt en anderzijds het zoeken naar een ‘nieuwe’ identiteit. Die wordt ten slotte gevonden in de tekst van het Lied der Franken: de liefde voor de natuur en het land van oorsprong. Het uiteindelijke lied wordt ingeleid door een krachtige instrumentale beginversie in mineur, waarin de schreeuw om identiteit nog doorklinkt, vermengd met verdriet. Dan klinkt het nieuwe Lied der Franken in zijn geheel, deels gespeeld en gezongen door de muzikanten (of vierstemmig door een gemengd koor). De wederopbouw van een nieuwe identiteit, een nieuwe plaats en een nieuwe toekomst is daar. Het wederom krachtige einde van Kraftwerk verbeeldt een nieuw zelfvertrouwen en een bestaan in een vredig stadje waar het goed toeven is. |
| |
|
|
